Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam265
Toplam Ziyaret1409238
Vahit Şahin
karaisalihaber@hotmail.com
EFSANE VALİ
19/05/2022

Çoğu zaman olağanüstülüklerin yer aldığı, belirli bir üsluba ve şekle bağlı olmayan, genellikle geçmişin derinliklerinden ortaya çıkan kısa, yalın, ağızdan ağıza aktarılan söyleyeni belli olmayan (anonim) halk edebiyatı türüne efsane denir.

Son yıllarda yakın tarihte yaşayanlara  “Efsane Başkan”, “Efsane Kaymakam”, “Efsane Müdür”, efsane bilmem ne gibi yakıştırmalar duyuyoruz.

Ama 142 yıl önce aramızdan ayrılmış, unutulmayan bir kişi var ki, bana göre Efsane Vali O'dur. Adı Ziyapaşa’dır.

Gazetemiz, efsane valinin ölüm yıldönümünde “142 Yıldır Unutulmayan Vali” başlığı ile haberini yapmıştır.

Gazetecilik mesleğini sürdürdüğüm ilk yıllardan itibaren ne valiler, ne kaymakamlar, ne müdürler, ne başkanlar gördüm. Birçoğunun adını bile hatırlamıyorum. Tamamına yakını “protokol valiliği, kaymakamlığı, başkanlığı ve müdürlükleri “yapmıştır. Belki bu yüzden adını anımsayamıyorumdur.

Yaşım gereği kendisini canlı olarak görmemim mümkün olmadığı Ziya Paşa ise usuma mıh gibi saplanmıştır.

1970’li yıllarda tiyatroya oyuncu adayı olarak ilk adımımı attığımda, tiyatro grubumuzun adı “Adana Belediyesi Ziyapaşa Tiyatrosu” idi. Lisede öğrenci iken Ziyapaşa’yı araştırdım, öğrendim.

Ziya Paşa,Tanzimat devri devlet ve fikir adamı, gazeteci ve şairdir. Osmanlı İmparatorluğu'nda 19'uncu yüzyılın en önemli devlet adamlarından birisidir ve Tanzimat edebiyatının en fazla eser veren yazarlarındandır. 

Üç buçuk ay süren Suriye valiliğinden sonra Konya’da bir yıl valilik yapan ve eğitimle ilgili çalışmalar gerçekleştiren Ziya Paşa, son olarak 1878 yılında Adana’ya vali olarak atandı. Adana’da eğitim ve kültür alanında faaliyet gösterdi. Bursa Valisi Ahmet Vefik Paşa’yı örnek alarak bir tiyatro binası inşa ettirdi, temsil vermek üzere İstanbul’dan bir tiyatro heyeti getirtti ve Fransızcadan piyes tercüme etti. İmarla ilgili faaliyetlerde bulundu; Gülek nahiyesinde bir rüştüye açtı.Sulu tarıma geçiş için tesisler yaptırdı.
2 yıla yakın valilik yaptığı Adana’da 17 Mayıs 1880’de sirozdan hayatını kaybetti. Büyük bir cenaze töreninin ardından Adana Ulu Camii yanına defnedildi. 1881 yılında Adana valisi Abidin Paşa tarafından Ziya Paşa için türbe yaptırıldı. Türbenin etrafı 1960'larda park haline gelmiştir.
Tanzimat çağı yazarları arasında Namık Kemal ve Abdülhak Hamit Tarhan’dan sonra en çok eser verenlerden birisi Ziya Paşa’dır.Daha çok şiir tarzında eser verdi.

Eserlerinde baskıcı yönetime karşı özgürlükleri ve meşrutiyeti savundu. Batılılaşma yanlısı, yenilikçi Tanzimat edebiyatının öncüleri arasında yer aldı. Namık Kemal ve Şinasi ile birlikte yeni Türk edebiyatının temellerini attı. Türk edebiyatının kendi geleneğine sahip çıkmasını istedi, şiir ve yazı dilinin halkın dili olması gerektiğini savundu.

Gazetelerde yazdığı makaleler arasında Hürriyet’in 7 Eylül 1868 tarihli 11. Sayısında yayımladığı “Şiir ve İnşâ” başlıklı makalesi çok meşhur olmuştur. Bu makalesinde şiirde halk şiirinden faydalanmak ve halkın anlayabileceği dili kullanmak gerektiğini söyler.

Engizisyon Tarihi ve Endülüs Tarihi adlı iki Fransızca tarih kitabını Türkçeye kazandırdı; Molière’in Tartüffe eserini Türkçeye çevrirerek Türk edebiyatının ilk manzum piyesini ortaya koydu. Jean-Jacques Rousseau’dan yaptığı "Emile" tercümesi yayınlanmış eserleri arasında yer aldı.

Ziya Paşa,"Âyinesi iştir kişinin lafa bakılmaz/Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde" şeklindeki deyimleşen beyitin de yazarıdır.

 x x x

Her yıl 16 Mayıs tarihinde,çok sevdiğim, emekli öğretmen, yazar Sayın Mehmet Demirel Babacanoğlu beni arar, “Yarın 17 Mayıs. Ziyapaşa’yı anacağız” diye beni uyarır ve Ziyapaşa Parkı’na davet eder. Yine öyle yaptı.

Genelde tek başına gelir, türbesi ve anıtı önünde O eşsiz unutulmayan Valimizi anardı. Ben de “Ziyapaşa’yı tek başına andı” diye haber yapardım. Babacanoğlu’nun bu çabaları sonuç vermeye başladı. Çeşitli okullardan öğrenciler 17 Mayıs günü anmaya gelmeye başladılar. Hatta birinde bir Vali Yardımcısı, milli eğitim müdürleri de gelmişti.

“Hocam, artık mücadelen filiz verdi, bu olay tuttu. Kutlamalar her yıl artarak devam edecektir” dedim. Ama ne gezer. Mehmet Demirel Babacanoğlu her zamanki gibi 17 Mayıs 2022 tarihinde Ziyapaşa Parkı’na gelir, bekler, ne gelen vardır ne giden. Ben de Adana dışında olduğum için bu tek kişilik anma törenine katılamadım.

x x x 

Özür dilerim Valim.

Hiç kimse gelmese bile Sayın Mehmet Demirel Babacanoğlu ile birlikte,17 Mayıs 2023 tarihinde anıtın ve mezarının önünde olmaya söz veriyorum.

 



288 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

SLOGANLAR, SEÇİMLERİN BELİRLEYİCİSİDİR - 12/08/2022
Slogan, bir düşünceyi yaymak, bir eylemi desteklemek için ortaya atılan, kısa ve çarpıcı sözdür. Kimlik, topluluk, örgüt, kurum veya kuruluşun amaç ve araçlarını özlü bir biçimde tanımlayan deyiş veya sözdür.
HANGİ MASADANSIN? - 29/07/2022
Bilindiği gibi masa, ayaklar veya bir destek üzerine oturtulmuş tabladan oluşan bir mobilyadır. En yaygın masa türü, dört ayak üzerine yerleştirilmiş, dikdörtgen ahşap bir yüzeyden oluşanıdır.
GECİKEN SAĞLIK TEDAVİSİ, TEDAVİ DEĞİLDİR - 25/07/2022
35 yıldır diyabet hastasıyım. Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, eğer dikkat edilmez ise vücutta sinsi ilerler. Adına "Şeker hastalığı" demek yerine bizler daha çok "şekere hastayız." O nedenle kontrolümüz oldukça güç oluyor.
ŞAKİRPAŞA HAVA ALANI KAPATMAYA KİMSENİN GÜCÜ YETMEZ - 26/06/2022
Yaklaşık 35-40 yıl önceydi. Üniversite sayısı çok azdı. Özel üniversiteler daha yoktu. Şuan ismini hatırlayamadığım bir bilim insanı, profesör demişti ki, “Kalkınmak için, her ile bir üniversite kurulmalıdır.” Çalıştığım ulusal gazetede hocanın bu sö
HALKIN DEVLETİ - 23/04/2022
Anadolu illerinden yeniden seçilen 285 ve İstanbul'dan kaçabilen 78 milletvekili, Ankara'ya geldiler. İlk Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni oluşturdular.
SELAHATTİN ÇOLAK’IN ADANA METROSU - 17/03/2022
Adana Metrosu ile ilgili genelde şu eleştiriler yapılır. “Aytaç Durak, metroyu, hemşerileri olan Karaisalıların yoğun yaşadığı mahallelere götürdü”
HEPİMİZ UKRAYNALI, HEPİMİZ ZELENSKİ'YİZ - 11/03/2022
Sınırlarda savaşın çirkin yüzünü görüyoruz.
5N1K BİR DE: A - 05/03/2022
Elimde Gazeteciler Cemiyeti Yayınlarından çıkma “Ne Haber” adlı bir kitap var. Kitabın yazarı gazeteci Mustafa Arslan.
SAVAŞ HEP AYNI DİLDE VURUR İNSANI - 28/02/2022
Babası vurulmuş bir çocuğu hangi din avutur
 Devamı
AlışSatış
Dolar18.781718.8569
Euro20.501920.5841