Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam310
Toplam Ziyaret1410752
M. Demirel Babacanoğlu
karaisalihaber@hotmail.com
BİLGİÇ DEDE/Öykü
17/12/2018

Biz ilkokulda okurken yıl kitaplarımızda ilginç metinler vardı. “İki Kurbağa, İkinci Tekini Ne Zaman Atacaksın, Sakın Kesme, Bilgiç Dede” gibi. Bunlar halkın bildiği, konuştuğu, söylediği, anlattığı ders verici metinlerdi.

“Bilgiç Dede” öyküsü çok ilginç gelmişti bana. Bugün bile aklımda,  sizlere aktarmak istiyorum.

 Her köyün bir bilgiç dedesi olur ya; bizim köyde de bir bilgiç dede vardı. Yaşlı eşiyle birlikte yaşardı. Bağını bahçesini tımar eder, kıt kanat geçinip giderlerdi. Köylü onları koruyup kollar, sevgi saygısını esirgemezdi. Bir sorunları oldu mu bilgiç dedeye danışırlardı.

O yıllarda ateş yakacak kibrit her evde bulunmazdı. Ancak varsıl evlerde vardı! Onun için ocakta yanan ateş söndürülmez, sönmesine izin verilmezdi. Köz sönmesin diye, közün üstü külle örtülürdü. Ateşi canlandırmak için, közün üstündeki kül açılır, üstüne çalı çırpı konarak üflenir, ateş canlandırılırdı.

Ateşi kazara sönen evler, ateş yanan evlerin birinden bir kapla ateş alıp getirirlerdi. Onun için komşu komşunun külüne muhtaç sözü doğmuştur. Ocağın yana, ocağın söne sözü de buradan kaynaklanmaktadır...

Ocak, ateş, insanlar için kutsaldı. Bacası tütmeyen ev yaşıyor sayılmazdı. Akşam üzeri ocağın çevresinde toplanılır, konuşulur, destanlar, masallar, öyküler anlatılır, sorunlar çözülürdü. Bu işi daha çok, dede, nine; yoksa ana baba gibi evin büyükleri yapardı.

Bilgiç Dede de bunlardan biriydi. Kimi yerlerde de böyle insanlara “Aksakal” denilmektedir. Aksakal gün görmüş, deney edinmiş, bilgili insanlardı.Bir bakıma Dede Korkut’un yansımasıdır bu...

Bir gün bir çocuk Bilgiç Dede’nin evine ateş almaya gidiyor... Ama ateş alacak elinde bir kap yok. Bilgiç dede “kap getirmemişsin” yavrum diyor... Çocuk  bir avuç kül alıyor ocaktan.  “Közü, bu külün üstüne koy dede” diyor. Dede, ateşi çocuğun avucundaki külün üstüne koyuyor. Çocuk eve gidiyor. Dede hayretler içinde “bu yaşımda bir çocuktan bir şey daha öğrendim” diyor. Öğrenmenin sevincini yaşıyor.

Herkes bir şeyden, bir şey öğrenebilir, öğrenmenin yaşı yoktur…

 

 



662 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

KİTAPLAR - 30/01/2023
KİTAPLAR
ÇUKUROAVA KURTULUŞ SAVAŞINDA MOLLA KERİM - 05/01/2023
ÇUKUROAVA KURTULUŞ SAVAŞINDA MOLLA KERİM
YENİ YIL ESKİ YIL - 30/12/2022
Bugün saçma şeyler yazacağım. Şöyle mesela… Yeni yıl, eski yıl… Eskisi gider yenisi gelir. Yenisi eskimez mi? Eskir!… Eski yenilenir mi? Yenilenmez.
EY HIRSIZ EY (öykü) - 19/12/2022
EY HIRSIZ EY (öykü)
KUTLU OLSUN ATATÜRK CUMHURİYET - 29/10/2022
KUTLU OLSUN ATATÜRK CUMHURİYET
AĞAÇSIZ YAŞAM OLMAZ - 02/10/2022
AĞAÇSIZ YAŞAM OLMAZ
OKULLA ÇOCUK - 29/09/2022
OKULLA ÇOCUK
MİSKİ AMBER - 28/09/2022
Sevgili okurlar bugün size “miski amber”den söz edeceğim. Tadı, kokusu, görüntüsü güzel, hoş olan şeylere “misk- gibi”, ya da “miski amber” ğibi deriz.
ALA’DAN ÖYKÜLER - 27/09/2022
ALA’DAN ÖYKÜLER
 Devamı
AlışSatış
Dolar18.796818.8721
Euro20.198620.2795