Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi5
Bugün Toplam156
Toplam Ziyaret1654832
M. Demirel Babacanoğlu
karaisalihaber@hotmail.com
BİLGİÇ DEDE/Öykü
17/12/2018

Biz ilkokulda okurken yıl kitaplarımızda ilginç metinler vardı. “İki Kurbağa, İkinci Tekini Ne Zaman Atacaksın, Sakın Kesme, Bilgiç Dede” gibi. Bunlar halkın bildiği, konuştuğu, söylediği, anlattığı ders verici metinlerdi.

“Bilgiç Dede” öyküsü çok ilginç gelmişti bana. Bugün bile aklımda,  sizlere aktarmak istiyorum.

 Her köyün bir bilgiç dedesi olur ya; bizim köyde de bir bilgiç dede vardı. Yaşlı eşiyle birlikte yaşardı. Bağını bahçesini tımar eder, kıt kanat geçinip giderlerdi. Köylü onları koruyup kollar, sevgi saygısını esirgemezdi. Bir sorunları oldu mu bilgiç dedeye danışırlardı.

O yıllarda ateş yakacak kibrit her evde bulunmazdı. Ancak varsıl evlerde vardı! Onun için ocakta yanan ateş söndürülmez, sönmesine izin verilmezdi. Köz sönmesin diye, közün üstü külle örtülürdü. Ateşi canlandırmak için, közün üstündeki kül açılır, üstüne çalı çırpı konarak üflenir, ateş canlandırılırdı.

Ateşi kazara sönen evler, ateş yanan evlerin birinden bir kapla ateş alıp getirirlerdi. Onun için komşu komşunun külüne muhtaç sözü doğmuştur. Ocağın yana, ocağın söne sözü de buradan kaynaklanmaktadır...

Ocak, ateş, insanlar için kutsaldı. Bacası tütmeyen ev yaşıyor sayılmazdı. Akşam üzeri ocağın çevresinde toplanılır, konuşulur, destanlar, masallar, öyküler anlatılır, sorunlar çözülürdü. Bu işi daha çok, dede, nine; yoksa ana baba gibi evin büyükleri yapardı.

Bilgiç Dede de bunlardan biriydi. Kimi yerlerde de böyle insanlara “Aksakal” denilmektedir. Aksakal gün görmüş, deney edinmiş, bilgili insanlardı.Bir bakıma Dede Korkut’un yansımasıdır bu...

Bir gün bir çocuk Bilgiç Dede’nin evine ateş almaya gidiyor... Ama ateş alacak elinde bir kap yok. Bilgiç dede “kap getirmemişsin” yavrum diyor... Çocuk  bir avuç kül alıyor ocaktan.  “Közü, bu külün üstüne koy dede” diyor. Dede, ateşi çocuğun avucundaki külün üstüne koyuyor. Çocuk eve gidiyor. Dede hayretler içinde “bu yaşımda bir çocuktan bir şey daha öğrendim” diyor. Öğrenmenin sevincini yaşıyor.

Herkes bir şeyden, bir şey öğrenebilir, öğrenmenin yaşı yoktur…

 

 



801 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

FİLLİ KÖY - 21/02/2024
FİLLİ KÖY
ARİF NİHAT ASYA - 19/02/2024
ARİF NİHAT ASYA
SEVGİLİLER GÜNÜ - 15/02/2024
SEVGİLİLER GÜNÜ
SÖZLÜ ÖYKÜCÜLÜĞÜZ CAN ÇEKİŞİYOR - 15/02/2024
SÖZLÜ ÖYKÜCÜLÜĞÜZ CAN ÇEKİŞİYOR
ACI DEPREM - 15/02/2024
ACI DEPREM
ADANA TUYAP KİTAP FUARIN’NDA OKUDUĞUM ŞİİRLER - 06/02/2024
ADANA TUYAP KİTAP FUARIN’NDA OKUDUĞUM ŞİİRLER
ÖDÜL TÖRENİ YENİ YIL - 29/12/2023
ÖDÜL TÖRENİ YENİ YIL
Yeni Adana’nın yaşamı - 26/12/2023
Yeni Adana’nın yaşamı
60 YIL NASIL GEÇTİ - 14/12/2023
60 YIL NASIL GEÇTİ
 Devamı
AlışSatış
Dolar31.217331.3424
Euro33.756133.8913