Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam42
Toplam Ziyaret1716171
M. Demirel Babacanoğlu
karaisalihaber@hotmail.com
BİLGİÇ DEDE/Öykü
17/12/2018

Biz ilkokulda okurken yıl kitaplarımızda ilginç metinler vardı. “İki Kurbağa, İkinci Tekini Ne Zaman Atacaksın, Sakın Kesme, Bilgiç Dede” gibi. Bunlar halkın bildiği, konuştuğu, söylediği, anlattığı ders verici metinlerdi.

“Bilgiç Dede” öyküsü çok ilginç gelmişti bana. Bugün bile aklımda,  sizlere aktarmak istiyorum.

 Her köyün bir bilgiç dedesi olur ya; bizim köyde de bir bilgiç dede vardı. Yaşlı eşiyle birlikte yaşardı. Bağını bahçesini tımar eder, kıt kanat geçinip giderlerdi. Köylü onları koruyup kollar, sevgi saygısını esirgemezdi. Bir sorunları oldu mu bilgiç dedeye danışırlardı.

O yıllarda ateş yakacak kibrit her evde bulunmazdı. Ancak varsıl evlerde vardı! Onun için ocakta yanan ateş söndürülmez, sönmesine izin verilmezdi. Köz sönmesin diye, közün üstü külle örtülürdü. Ateşi canlandırmak için, közün üstündeki kül açılır, üstüne çalı çırpı konarak üflenir, ateş canlandırılırdı.

Ateşi kazara sönen evler, ateş yanan evlerin birinden bir kapla ateş alıp getirirlerdi. Onun için komşu komşunun külüne muhtaç sözü doğmuştur. Ocağın yana, ocağın söne sözü de buradan kaynaklanmaktadır...

Ocak, ateş, insanlar için kutsaldı. Bacası tütmeyen ev yaşıyor sayılmazdı. Akşam üzeri ocağın çevresinde toplanılır, konuşulur, destanlar, masallar, öyküler anlatılır, sorunlar çözülürdü. Bu işi daha çok, dede, nine; yoksa ana baba gibi evin büyükleri yapardı.

Bilgiç Dede de bunlardan biriydi. Kimi yerlerde de böyle insanlara “Aksakal” denilmektedir. Aksakal gün görmüş, deney edinmiş, bilgili insanlardı.Bir bakıma Dede Korkut’un yansımasıdır bu...

Bir gün bir çocuk Bilgiç Dede’nin evine ateş almaya gidiyor... Ama ateş alacak elinde bir kap yok. Bilgiç dede “kap getirmemişsin” yavrum diyor... Çocuk  bir avuç kül alıyor ocaktan.  “Közü, bu külün üstüne koy dede” diyor. Dede, ateşi çocuğun avucundaki külün üstüne koyuyor. Çocuk eve gidiyor. Dede hayretler içinde “bu yaşımda bir çocuktan bir şey daha öğrendim” diyor. Öğrenmenin sevincini yaşıyor.

Herkes bir şeyden, bir şey öğrenebilir, öğrenmenin yaşı yoktur…

 

 



848 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

BANA GELEN KİTAPLAR - 28/05/2024
BANA GELEN KİTAPLAR
ÜNAL ŞÖHRET DİRLİK - 24/04/2024
M. Demirel Babacanoğlu
SEÇİM ANILARIM - 09/04/2024
SEÇİM ANILARIM
RAMAZAN BAYRAMI - 09/04/2024
RAMAZAN BAYRAMI
BANA GELEN ŞİİR KİTAPLARI - 02/04/2024
BANA GELEN ŞİİR KİTAPLARI
YAŞLILAR HAFTASINDA DÜŞÜNDÜKLERİM - 21/03/2024
YAŞLILAR HAFTASINDA DÜŞÜNDÜKLERİM
ÇANAKKALE BİR DESTANDIR - 21/03/2024
ÇANAKKALE BİR DESTANDIR
HAYRETTİN İVGİN DERGİLERİ - 05/03/2024
HAYRETTİN İVGİN DERGİLERİ
FİLLİ KÖY - 21/02/2024
FİLLİ KÖY
 Devamı
AlışSatış
Dolar32.208832.3378
Euro34.786334.9257