Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam40
Toplam Ziyaret896245
HABER VİDEOLARI
M. Demirel Babacanoğlu
karaisalihaber@hotmail.com
HALK ÖYKÜLERİNDE TOPLUMSAL GERÇEKÇİLİK
17/01/2019

 

Çoğu halk öykülerinin yazarı belli değildir. Halktan biri ya da birkaçı üretiverir bu öyküleri. Halk benimser, katkılarda bulunur. Böylece halkın ortak ürünü olarak çıkar ortaya.

Yazınsal deyişle ‘anonim’ olur.

Halk öyküleri baskıcı yönetimlere, baskıcı kişilere, baskıcı ortamlara karşı doğmuşlardır. Halk, ‘heka, hekaye, mesel, metel’ der. Her olumsuzlukta, ya da her olay sonunda anımsanır, anlatılır. Bu ürünler, padişah, keloğlan, İncili Çavuş, dev, ejderha, cin, şeytan, fıkra gibi anlatım öykülerdir.  Söz konusu öykülerde geçen padişah, dev, kral, bey, derebey, ejderha gibi ögeler güçlüleri temsil ederler. Onlar giderse yerine yeni beyler, yeni krallar, yeni padişahlar gelir. Ama, her öykü sonunda bu devlerin yenildiği görülmüştür. Yani, kötüler yitirir; iyiler kazanır.

Halkı sevindiren, mutlu eden, yaşamı kolaylaştıran bir düzen özlemiyle anlatılır bu öyküler. Geçmişten günümüze, atalardan aktarılarak gelir. Yazılmazlar, oluşturulur, sözlü anlatılırlar. Her aktarmada, her anlatımda, çağın önem ve anlamına göre konum alır, yenilenir, değişik versiyonlara sahip olur. Bir padişah öyküsü, bir dev, bir keloğlan, bir ejderha, bir İncili Çavuş, bir Nasrettin Hoca öyküsü düşünün, her öykünün neler yapmak, neler söylemek, neler anlatmak istediklerini hemen anlayabilirsiniz. Yenilmeyen kral, padişah, ağa,  bey, ejderha yoktur. Özlenen, hayal edilen, mutlu bir düzen beklenir. Yaşantımız halk öyküsünde anlatıldığı gibi olsa diyenlerimiz az değildir.

Rahmetli teyzem bize çok sayıda halk öyküleri anlatmıştı; ben onların çoğunu yazdım. Hiç de sansür yapmazdı. Onun dilinde ‘sansür’,  ‘müstehcen’ diye bir sözcük yoktu. Kent ve seçkinlerin yaşamında  ‘sansür’, ‘müstehcen’ kavramları çıkıyor, öne geçiyor. Ondan sonra şura müstehcen, bura müstehcen diye sansür yapılıyor. Özellikle sanatçıların baş belası oluyor sansür!

Halkı yönetenler gerçeklerden, toplumsal gerçeklerden korkuyorlar. Gerçekler tehlikeli duruma geçiyor(!).  Gerçeği, hele de toplumu kapsayan gerçeği söylemek, yazmak zor oluyor. Gerçeği, yalnızca gerçeği söyleyip yazdıkları için birçok aydınımızı yaşamdan olmuştur. Ama, ne yapılırsa yapılsın gerçeklerin üstü örtülemiyor. 

Onun için halk öyküleri önemlidir.

Siz de bildiğiniz halk öykülerini yazınız.



151 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

ADANA İL İLÇE BELEDİYE BAŞKANLIKLARINA ÖNERİMDİR-3 - 03/12/2019
SAYGILARIMLA
ÖYLESİNE BİR ÖYKÜ - 02/12/2019
Tekir Yaylası’ndan geçiyorum. İşte karlı dağlar, işte temiz hava. Kentin gürültüsünden, tozundan kurtulmak gerek. Bir kentten kurtulurken, diğer bir kente, Ankara’ya gidiyorum.
ADANA İL İLÇE BELEDİYE BAŞKANLIKLARINA ÖNERİMDİR-2 - 28/11/2019
TASAR (PROJE): 2
BENİM ÖĞRETMENLERİM - 24/11/2019
İlkokula başladığım zaman “ALFABE”mizin kapağında; Atatürk’ün bir çocuğa ders verirken çekilmiş fotoğrafı görülüyordu…
CUMHURİYET BAYRAMI KUTLU OLSUN - 28/10/2019
Cumhuriyet kurulalı 96 yıl olmuş.
YER DE ÖFKELENİR GÖK DE - 01/10/2019
İnsanlar nasıl öfkeleniyorsa, yer de öfkelenir, gök de…
BAŞARAN’DAN S/ÖZÜN İZİ - 24/09/2019
BİLSEN BAŞARAN- S/ÖZÜN İZİ, 464 s., Ozan y., 1. Baskı 2015// Yazar, 1954 Erzurum
TOROSLU’DAN “YÖREMİZ EFSANELERİ” - 16/09/2019
ABDULLAH TOROSLU- YÖREMİZ EFSANELERİ, 206 s., Mersin Büyükşehir Belediyesi y., 2018// Yazar, 1935 Gülnar-İçel’de doğdu. İlki Gülnar’da, ortayı Silifke’de okudu, Ankara’da Gazi Eğ. Ens. Türkçe Bölümünü bitirdi. Yayınlanmış dokuz kitabı bulunmaktadı
BİLGİ BANKASI KİTAP KIRSALDAN KENTSELE - 09/09/2019
MUSTAFA OKUMUŞ- KIRSALDAN KENTSELE (tanıtım kitabı), 186 s., 1. Baskı Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi. y, 2018.
 Devamı
AlışSatış
Dolar5.74385.7669
Euro6.37606.4016