Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi3
Bugün Toplam297
Toplam Ziyaret836093
HABER VİDEOLARI
M. Demirel Babacanoğlu
karaisalihaber@hotmail.com
DİL DEYİNCE
01/10/2013

Dil, bir anlaşma, bilişme aracıdır.

Bir atasözümüz, hayvan koklaşa koklaşa, insan konuşa konuşa anlaşır der. Biz de öyle yapmıyor muyuz?  Dil çok önemli bir konuşma aracıdır;  bozulursa anlaşamayız.. Hiç kimsenin dili bozmaya, yozmaya hakkı yoktur..

Cumhuriyetten önce dilimiz bozulmuş, yozulmuş, yabancı dillerin boyunduruğu altındaydı.  Üç dilin (Arapça, Farsça, Türkçe) karışımından oluşan Osmanlıca kullanılıyordu. Yöneticiler  başka türlü, halk başka türlü konuşuyordu.. Yöneticiler  halkı, halk da yöneticileri  anlamıyordu..

Atatürk, bu anlaşılmazlığa, karışıklığa bir son vermek için Cumhuriyeti kurduktan sonra dil devrimi gerçekleştirildi.  Dilimizi yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarmamız  gerektiğini söyledi.. Dil severler, Türkçe’nin özüne, sesine döndüler.. Şairler, yazarlar, sanatçılar, kimi siyasetçileri  bu konuda büyük çaba gösterdiler, dilimizdeki yabancı sözcükler ayıklanmaya başladı.. !950 yılına dek hızla süren dil devrimi yavaşlatıldı.. Eskiye dönülmeye çalışıldı.. Ama, dilseverlerin, yazar, şairlerin çalışmalarıyla, söz konusu  yavaşlatılma önlendi..

12 Eylül darbesiyle  “devrim” sözcüğü ve buna bağlı 200’den fazla Türkçe sözcüğün kullanılması, yazılması yasaklandı. Adı devrim olan çocukların, okulların adları değiştirildi. Bundan sonra, kimi kesimlerce batı dillerine yönelmeler yoğunlaştı.. Sanki batıdan alınan birkaç sözcükle daha iyi konuşuluyormuş gibi davranışlar sergilendi. Kimi, radyo, tv, oturum (…) konuşmacaları İngiliz aksanı kullanmaya özendiler..  İngilizce eğitim öne çıkarılmaya çalışıldı. Kimi özel okullarda İngilizce temsiller verildi.

Çıkın kentlerin  sokaklarına bakınız, iş yerlerinin adlarının büyük bir bölümü Türkçe değil.. Kimi gazetelerin, dergilerin adları da öyle. Kimilerin giydiği gömleklerin sırtı göğsü batı dilleriyle sıvalı. Adlarımız da öyle. Ahmet, Mehmet, Hasan, Hüseyin, Ayşe, Fatma, Zübeyde, Zeynep, Hüsne, Merve, Furkan, Büşra  (…) ne anlama geliyor.. Adlarımız Türkçeleşemedi.

Bu gidişle dil sorunu gittikçe derinleşiyor..

Bir zamanlar “mersi” vardı,  “marjinal” geldi, şimdi “performans” var.. Örnekleri çoğaltabiliriz. Dilerseniz, siz de çevrenizle konuşarak, gözlem yaparak bu tür örnekler bulabilirsiniz..

Okumuş, yazmış arkadaşlardan biri bana “marjinal”ın ne demek olduğunu sormuştu; bilmediğimi söylemiştim.  Ona  “sen marjinal”sın  diyen olmuş.. Sonra araştırdım sözlüklerden  “uçta, kenarda” anlamına geliyormuş.. “Merjinalsın” diyen; sen uçta/kenarda birisin, başkalarına benzemiyorsun (…) dese olmaz mı? O kişiyi sonra buldum; “marjinal”ın ne anlama geldiğini sordum; o da bilmiyordu.  Peki neden o sözcüğü kullanıyor dersiniz? Herhalde çok bilmiş görünmek için..

Adamın biri berbere gitmiş, tıraş olmuş, parasını vermiş, berber “mersi” demiş ona. “Mersi” denilen kişi, Arkadaşlarına anlatıyormuş bunu. İçlerinden biri muziplik olsun diye; “berber sana iyi söylelemiş ulan” demiş.  Adam çok kızmış, köpürmüş, içerlemiş iyice.. Berbere gitmiş; “lan berber” demiş, sana mersi, eşine mersi,  anana mersi, babana mersi, dayına mersi, halana mersi, teyzene mersi.. (makasa da “mersi” diyecekmiş ama aklına getirememiş) şu gıp gıpına da mersi” demiş. Yaaa, berber “sağ ol” dese olmaz mıydı?

“Performans” sözcüğü,  en çok televizyon izlencelerinde söyleniyor..  İki de bir “performans” diyorlar. Hangi anlamda kullanıyorlar, belli değil. Türkçesi “başarı”. Başarıyı kullanmak zor mu geliyor?

Dil Bayramınız kutlu olsun.

28.9.2013, Adana



1127 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

BAYRAMIN ARDINDAN - 18/08/2019
Bayram geçti demeyin, bayram geçmez…Neşeli, mutlu, sevinçli olunduğu sürece hergün bayramdır insana. Bir türkü, “Bayram gelmiş neyime” der ama olsun, bayram, bayramdır.
SOLUK ARKADAN ÇIKIYOR (Öykü) - 06/08/2019
Eskiden hastalar koca karı ilaçlarıyla, üfürükçülerle muskalarla… iyileştirilmeye çalışılırdı. Bu yüzden kaç hasta dünyamızdan ayrıldı, sayısı bilinmez…
KEÇİLERİN BAŞINDAKİ TEYNEKLER - 01/08/2019
emleketin birinde bir keçi çobanı varmış. Keçilerin dilinden iyi anlarmış, keçiler de
ATTAN İNEN KONUK (Öykü) - 22/07/2019
Bir gün bir konuk gelmiş bir adamın evine… Atı yemleniyor, en iyi şeyler konuğa ikram ediliyor.. En güzel odada, en güzel yatakta yatırılıyor... Yeme, içme iyi.. Konuğun keyfi yerinde.
BİR RAMAZAN BAYRAMI DAHA YAŞIYORUZ - 03/06/2019
Bir ramazan bayramı daha yaşıyoruz; (04.06.2019). Bayramınız kutlu mutlu olsun, gülsün
ATATÜRK’ÜN SAMSUN’A ÇIKIŞININ 100. YILINDA DÜŞÜNDÜKLERİM - 17/05/2019
Birinci Dünya Savaşı sonunda düşmanlar yurdumuzun birçok yerini işgal etmişlerdi.
ANAM ANALAR GÜNÜ - 13/05/2019
Analar gününü Amerikalı Anna Jarvis kurmuş 1908'de Kutlanıla gelmiş. Bizde ise 1955''ten beri Mayıs'ın ikinci pazar günü kutlanmaktadır.
HASAN ONBAŞI (Öykü) - 07/05/2019
Eskiden askerde çavuş, onbaşı olanlar, terhis olunca köyünde çavuş, onbaşı olarak
TEŞEKKÜR - 29/04/2019
SEVGİLİ OKURLARIM...
 Devamı
Anlık
Yarın
31° 33° 23°
AlışSatış
Dolar5.70065.7234
Euro6.31536.3406